Nhóm máu nào dễ bị muỗi chích nhất? Sự thật khoa học

Bạn có từng thắc mắc vì sao khi ngồi cùng một chỗ, có người liên tục bị muỗi đốt trong khi người bên cạnh gần như không bị? Một quan niệm khá phổ biến cho rằng người mang nhóm máu O thường hấp dẫn muỗi hơn các nhóm máu khác. Một số nghiên cứu cũng từng ghi nhận muỗi có xu hướng lựa chọn những người thuộc nhóm máu nhất định.

Tuy nhiên, liệu nhóm máu có thực sự quyết định một người dễ bị muỗi chích hay không? Trên thực tế, muỗi tìm kiếm con người dựa trên nhiều tín hiệu như khí CO₂ khi thở ra, mùi cơ thể, nhiệt độ da và các hợp chất trong mồ hôi. Nhóm máu có thể là một yếu tố được nghiên cứu, nhưng bằng chứng hiện tại chưa đủ để xác định nhóm máu nào luôn bị muỗi đốt nhiều nhất.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ mối liên hệ giữa nhóm máu và nguy cơ bị muỗi đốt, đồng thời tìm hiểu những yếu tố khiến muỗi đặc biệt chú ý đến một số người.

 

1. Nhóm máu nào dễ bị muỗi chích nhất?

Có bốn nhóm máu chính thuộc hệ ABO:

  •   Nhóm máu A.

  •   Nhóm máu B.

  •   Nhóm máu AB.

  •   Nhóm máu O.

Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đã ghi nhận sự khác biệt về phản ứng của muỗi đối với các nhóm máu này. Tuy nhiên, kết quả chưa thống nhất giữa các nghiên cứu và loài muỗi.

Chẳng hạn, một nghiên cứu công bố năm 2021 trên loài muỗi Aedes aegypti – loài có khả năng truyền virus Dengue – ghi nhận muỗi có xu hướng lựa chọn nhóm máu B trong điều kiện thí nghiệm. Một số nghiên cứu khác lại ghi nhận xu hướng thu hút nhóm máu O hoặc AB ở những loài muỗi khác nhau.

Điều này cho thấy không thể kết luận rằng một nhóm máu cụ thể luôn hấp dẫn muỗi hơn những nhóm máu còn lại.

 

Điều cần nhớ

  •   Nhóm máu B từng được ghi nhận có mức thu hút cao hơn trong một số thí nghiệm với muỗi Aedes aegypti.

  •   Nhóm máu O cũng xuất hiện trong một số nghiên cứu về sự lựa chọn vật chủ của muỗi.

  •   Kết quả thay đổi theo loài muỗi, phương pháp nghiên cứu và điều kiện thí nghiệm.

Chưa có bằng chứng đủ mạnh để xếp hạng A, B, AB, O theo mức độ dễ bị muỗi đốt trong đời sống thực tế.

Vì vậy, nếu bạn thuộc nhóm máu O nhưng ít bị muỗi đốt, hoặc thuộc nhóm máu A nhưng thường xuyên bị muỗi đốt, điều đó hoàn toàn có thể xảy ra.

 

Nhóm máu nào dễ bị muỗi chích nhất? Sự thật khoa học

Các yếu tố thu hút muỗi

 

2. Vì sao có người dễ bị muỗi đốt hơn người khác?

Muỗi cái cần hút máu để lấy protein và các chất dinh dưỡng phục vụ quá trình phát triển trứng. Để tìm được vật chủ, chúng sử dụng nhiều cơ quan cảm nhận nhằm phát hiện tín hiệu từ cơ thể người. Các yếu tố quan trọng bao gồm:

2.1. Lượng khí CO₂ thở ra

Khí carbon dioxide (CO₂) là một trong những tín hiệu quan trọng giúp muỗi phát hiện con người từ khoảng cách xa.

Khi chúng ta thở, cơ thể thải CO₂ ra môi trường. Muỗi có thể cảm nhận sự thay đổi nồng độ khí này và định hướng bay về phía nguồn phát ra.

Những người thải ra nhiều CO₂ có thể dễ thu hút muỗi hơn. Lượng CO₂ thải ra chịu ảnh hưởng bởi kích thước cơ thể, mức độ hoạt động và tốc độ chuyển hóa.

Đây cũng là lý do muỗi có thể chú ý đến người đang vận động hoặc vừa tập thể dục.

 

2.2. Mùi cơ thể và thành phần mồ hôi

Mùi cơ thể là yếu tố quan trọng giúp muỗi nhận biết và lựa chọn vật chủ. Trên da người có nhiều hợp chất hóa học được tạo ra từ mồ hôi, bã nhờn và hoạt động của hệ vi sinh vật cư trú trên da.

Một số chất được nghiên cứu về khả năng thu hút muỗi gồm:

  •   Axit lactic.

  •   Amoniac.

  •   Một số axit béo.

  •   Các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi.

Đặc biệt, thành phần vi sinh vật trên da có thể ảnh hưởng đến cách các chất trong mồ hôi được chuyển hóa, từ đó tạo ra mùi cơ thể đặc trưng ở mỗi người.

Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Cell năm 2023 cho thấy những người có mức phát thải một số axit carboxylic trên da cao hơn thường hấp dẫn muỗi Aedes aegypti hơn.

 

2.3. Nhiệt độ cơ thể

Muỗi có khả năng cảm nhận nhiệt và sử dụng tín hiệu này để xác định vị trí vật chủ khi bay đến gần. Những vùng da có nhiệt độ cao hơn hoặc tỏa nhiệt rõ hơn có thể trở thành mục tiêu để muỗi tiếp cận và đốt.

Sau khi vận động, nhiệt độ da có thể tăng lên. Cùng với lượng CO₂ thải ra và sự thay đổi mùi cơ thể, điều này có thể khiến một số người thu hút muỗi nhiều hơn.

 

2.4. Phụ nữ mang thai

Phụ nữ mang thai có thể dễ bị muỗi đốt hơn do những thay đổi sinh lý trong thai kỳ. Một số nghiên cứu ghi nhận phụ nữ mang thai thu hút muỗi nhiều hơn phụ nữ không mang thai. Những nguyên nhân được đề xuất gồm:

  •   Lượng CO₂ thở ra tăng.

  •   Nhiệt độ cơ thể và nhiệt độ da có thể cao hơn.

  •   Mùi cơ thể thay đổi do biến đổi nội tiết và chuyển hóa.

Đây là một ví dụ cho thấy mức độ thu hút muỗi không chỉ phụ thuộc vào nhóm máu mà còn liên quan đến trạng thái sinh lý của mỗi người.

 

2.5. Màu sắc quần áo

Muỗi không chỉ dựa vào mùi và CO₂ mà còn sử dụng tín hiệu thị giác để định hướng.

Một số nghiên cứu cho thấy muỗi Aedes aegypti có thể phản ứng với các màu sắc như đỏ, cam, đen và một số màu có độ tương phản cao trong môi trường nhất định.

Điều này không có nghĩa mặc một màu quần áo cụ thể chắc chắn sẽ bị muỗi đốt. Tuy nhiên, quần áo dài, sáng màu và che phủ da có thể giúp hạn chế vùng da tiếp xúc với muỗi.

 

3. Vì sao muỗi thường đốt một số người nhiều hơn?

Ngoài các yếu tố sinh học, thói quen sinh hoạt và môi trường cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp xúc với muỗi.

  •   Vận động nhiều: Người vừa tập thể dục thường thở ra nhiều CO₂ hơn, nhiệt độ da tăng và có thể tiết nhiều mồ hôi.

  •   Cơ thể có mùi đặc trưng: Thành phần mồ hôi và hệ vi sinh vật trên da khác nhau giữa mỗi người, tạo ra những tín hiệu mùi khác nhau.

  •   Mặc quần áo tối màu: Một số loài muỗi sử dụng tín hiệu thị giác để định hướng, trong đó có màu sắc và độ tương phản.

  •   Sống hoặc sinh hoạt gần nơi muỗi sinh sản: Khu vực có nước đọng, cây cối rậm rạp, cống thoát nước hoặc vật dụng chứa nước có thể tạo điều kiện cho muỗi phát triển.

  •   Thời điểm hoạt động: Muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết thường hoạt động vào ban ngày, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối.

Như vậy, một người bị muỗi đốt nhiều không nhất thiết là do nhóm máu mà có thể do sự kết hợp của mùi cơ thể, lượng CO₂, nhiệt độ da và môi trường sống.

 

4. Làm thế nào để hạn chế bị muỗi đốt?

Dù thuộc nhóm máu nào, mỗi người đều có thể giảm nguy cơ bị muỗi đốt bằng những biện pháp sau:

4.1. Sử dụng sản phẩm chống muỗi phù hợp

Có thể lựa chọn sản phẩm chống muỗi chứa các hoạt chất đã được đánh giá về hiệu quả như:

  •   DEET.

  •   Picaridin (Icaridin).

  •   IR3535.

  •   PMD (para-menthane-diol).

Nên chọn sản phẩm có hướng dẫn sử dụng rõ ràng, phù hợp với độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Sử dụng đúng liều lượng, vị trí bôi và thời gian cần thoa lại theo nhãn sản phẩm.

 

4.2. Mặc quần áo che phủ da

  •   Ưu tiên áo dài tay và quần dài khi đến khu vực có nhiều muỗi.

  •   Chọn quần áo rộng rãi, thoáng mát nhưng vẫn che phủ được tay và chân.

  •   Sử dụng tất khi cần thiết.

  •   Hạn chế để lộ nhiều vùng da, đặc biệt khi sinh hoạt ngoài trời.

 

4.3. Loại bỏ nơi muỗi sinh sản

Muỗi thường đẻ trứng tại các khu vực có nước đọng. Vì vậy, cần:

  •   Đậy kín các dụng cụ chứa nước.

  •   Thay nước bình hoa thường xuyên.

  •   Loại bỏ chai lọ, lon, lốp xe và vật dụng có thể đọng nước.

  •   Vệ sinh khay nước tủ lạnh, máng nước và khu vực thoát nước.

  •   Thay nước và vệ sinh các dụng cụ chứa nước ít nhất mỗi tuần theo điều kiện sử dụng.

Đây là biện pháp quan trọng giúp giảm số lượng muỗi ngay từ môi trường sinh sản.

 

4.4. Sử dụng màn chống muỗi và lưới chắn

Nên ngủ màn, đặc biệt với trẻ nhỏ và người thường xuyên nghỉ ngơi vào ban ngày. Có thể lắp lưới chống muỗi ở cửa sổ, cửa ra vào để hạn chế muỗi bay vào nhà.

 

5. Bị muỗi đốt có nguy hiểm không?

Phần lớn vết muỗi đốt chỉ gây phản ứng tại chỗ như ngứa, sưng đỏ và khó chịu. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là một số loài muỗi có thể truyền mầm bệnh qua vết đốt. Tại Việt Nam, bệnh đáng chú ý nhất là sốt xuất huyết Dengue, lây truyền chủ yếu qua muỗi Aedes aegypti nhiễm virus Dengue.

Một số dấu hiệu thường gặp của sốt xuất huyết gồm:

  •   Sốt cao đột ngột.

  •   Đau đầu, đau hốc mắt.

  •   Đau cơ, đau khớp.

  •   Buồn nôn, chán ăn.

  •   Phát ban hoặc xuất hiện các biểu hiện xuất huyết.

Đặc biệt, khi sốt xuất huyết có dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu niêm mạc, mệt lả hoặc vật vã, cần đến cơ sở y tế ngay. Không nên chủ quan khi thấy hết sốt vì giai đoạn nguy hiểm có thể xuất hiện quanh thời điểm hạ sốt.

Lưu ý: Không phải cứ bị muỗi đốt là sẽ mắc sốt xuất huyết. Nguy cơ lây bệnh phụ thuộc vào việc muỗi có mang mầm bệnh hay không.

 

6. Câu hỏi thường gặp về nhóm máu và muỗi đốt

  →  Nhóm máu O có phải dễ bị muỗi đốt nhất không?

Chưa thể khẳng định. Một số nghiên cứu ghi nhận muỗi có xu hướng thu hút nhóm máu O, nhưng các nghiên cứu khác lại cho kết quả khác nhau. Nhóm máu không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng bị muỗi đốt.

 

  →  Nhóm máu B có dễ bị muỗi đốt hơn nhóm máu O không?

Một nghiên cứu trên muỗi Aedes aegypti ghi nhận xu hướng lựa chọn nhóm máu B trong điều kiện thí nghiệm. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng để kết luận người nhóm máu B dễ bị muỗi đốt hơn nhóm máu O trong đời sống thực tế.

 

  →  Muỗi có phân biệt được nhóm máu A, B, AB và O không?

Muỗi sử dụng nhiều tín hiệu hóa học, nhiệt và thị giác để tìm vật chủ. Một số thí nghiệm đã khảo sát phản ứng của muỗi với các nhóm máu khác nhau, nhưng cơ chế và mức độ ảnh hưởng của hệ nhóm máu ABO vẫn chưa được xác định rõ.

 

  →  Ăn tỏi hoặc uống vitamin B1 có giúp tránh muỗi đốt không?

Chưa có bằng chứng khoa học đủ tin cậy cho thấy ăn tỏi hoặc uống vitamin B1 có thể ngăn muỗi đốt hiệu quả. Không nên tự bổ sung vitamin với mục đích chống muỗi nếu không có nhu cầu hoặc chỉ định phù hợp.

 

  →  Tại sao hai người ngồi cạnh nhau nhưng chỉ một người bị muỗi đốt?

Muỗi có thể nhận biết sự khác biệt về mùi da, lượng CO₂ thải ra, nhiệt độ cơ thể và các tín hiệu thị giác. Vì vậy, dù ngồi cùng một vị trí, hai người vẫn có thể thu hút muỗi ở mức độ khác nhau.

 

Kết luận

Nhóm máu có thể liên quan đến khả năng thu hút muỗi trong một số nghiên cứu, nhưng hiện chưa có bằng chứng đủ mạnh để khẳng định nhóm máu A, B, AB hay O là nhóm dễ bị muỗi đốt nhất.

Trên thực tế, muỗi lựa chọn vật chủ dựa trên nhiều yếu tố kết hợp như khí CO₂, mùi cơ thể, thành phần mồ hôi, nhiệt độ da và môi trường xung quanh. 

Vì vậy, thay vì quá lo lắng về nhóm máu, mỗi người nên chủ động sử dụng biện pháp chống muỗi, giữ môi trường sống sạch sẽ và loại bỏ nơi muỗi sinh sản để hạn chế nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm.

 

Tài liệu tham khảo

  1. Montell C. (2025). The sensory arsenal mosquitoes use to find us. Trends in Parasitology. Đọc nghiên cứu trên PubMed.
  2. À la carte: how mosquitoes choose their blood meals. Trends in Parasitology, 2024. Đọc bài tổng quan.
  3. De Obaldia ME et al. (2023). Differential mosquito attraction to humans is associated with skin-derived carboxylic acid levels. Cell. Đọc nghiên cứu.
  4. Variability in human attractiveness to mosquitoes. Đọc nghiên cứu trên PubMed.
  5. CDC. Preventing Mosquito Bites. Xem hướng dẫn phòng muỗi đốt.
  6. WHO. Dengue and severe dengue. Xem thông tin về sốt xuất huyết.

 

Nội dung nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe, không thay thế chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị của bác sĩ.

 

Tổng hợp thông tin – Dược sĩ Nguyễn Trần Phương Thảo

 

Nhà thuốc Wellcare – Wellcare Pharmacy cung cấp các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ hệ tiêu hóa và giúp trẻ bị táo bón điều trị hiệu quả. Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn!

📞 Gọi ngay 0339.455.839  hoặc truy cập Fanpage Hệ thống Nhà thuốc Wellcare để nhận tư vấn miễn phí!

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *