Hít khói thuốc thụ động thường xảy ra khi một người không hút thuốc nhưng phải hít khói từ điếu thuốc đang cháy hoặc khói do người hút thuốc thở ra. Tình trạng này có thể diễn ra tại nhà, nơi làm việc, quán ăn, phương tiện giao thông và nhiều không gian sinh hoạt khác.
Điều đáng lo ngại là khói thuốc không chỉ gây khó chịu tức thời như cay mắt, ho hay khó thở mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, hô hấp và ung thư. Trẻ em, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền là những nhóm cần được bảo vệ đặc biệt.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), không có mức phơi nhiễm khói thuốc thụ động nào được xem là an toàn. Vì vậy, hạn chế tiếp xúc và xây dựng môi trường không khói thuốc là cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả nhất.
1. Hít khói thuốc thụ động là gì?
Hít khói thuốc thụ động (secondhand smoke) là tình trạng một người không trực tiếp hút thuốc nhưng vô tình hít phải khói thuốc trong môi trường xung quanh.
Khói thuốc thụ động chủ yếu đến từ hai nguồn:
- Khói từ đầu điếu thuốc đang cháy: Được tạo ra khi thuốc lá cháy âm ỉ, kể cả khi người hút không trực tiếp rít thuốc.
- Khói do người hút thuốc thở ra: Là phần khói đi vào không khí sau khi người hút hít thuốc và thở ra.
Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó có hàng trăm chất độc hại và khoảng 70 chất có khả năng gây ung thư. Một số chất đáng chú ý gồm nicotine, carbon monoxide, benzene, formaldehyde và các hợp chất nitrosamine đặc hiệu của thuốc lá.
Một điểm cần lưu ý là khói thuốc có thể lan sang những khu vực khác trong nhà, căn hộ hoặc tòa nhà thông qua hành lang, khe cửa và hệ thống thông gió. Vì vậy, việc không hút thuốc ngay cạnh người khác chưa chắc đã giúp họ tránh được phơi nhiễm.
2. Hít khói thuốc thụ động có nguy hiểm không?
Không có mức phơi nhiễm an toàn
Khói thuốc thụ động có thể ảnh hưởng đến sức khỏe ngay cả khi thời gian tiếp xúc không dài. Mức độ nguy cơ phụ thuộc vào nồng độ khói, thời gian tiếp xúc, tần suất và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
2.1. Ảnh hưởng đến hệ hô hấp
Khi hít phải khói thuốc, các chất kích thích trong khói có thể tác động trực tiếp lên niêm mạc đường hô hấp, gây viêm và làm tăng phản ứng của phế quản.
Một số biểu hiện có thể gặp gồm:
- Ho, ngứa họng, khàn tiếng.
- Cay mắt, chảy nước mắt, kích ứng mũi.
- Khó thở, cảm giác tức ngực.
- Khò khè hoặc làm triệu chứng hen suyễn trở nên nghiêm trọng hơn.
Ở người thường xuyên tiếp xúc, khói thuốc thụ động làm tăng nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp và có thể góp phần làm bệnh phổi hiện có diễn tiến nặng hơn.
2.2. Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ
Các chất độc trong khói thuốc có thể gây tổn thương lớp tế bào lót bên trong mạch máu, thúc đẩy phản ứng viêm và ảnh hưởng đến khả năng lưu thông máu.
Người thường xuyên hít khói thuốc thụ động có nguy cơ cao hơn mắc:
- Bệnh mạch vành.
- Nhồi máu cơ tim.
- Đột quỵ.
Đáng chú ý, ảnh hưởng của khói thuốc không chỉ giới hạn ở phổi. Tim và hệ thống mạch máu cũng có thể chịu tác động ngay sau khi tiếp xúc.
2.3. Tăng nguy cơ ung thư phổi
Khói thuốc lá chứa nhiều hợp chất có khả năng gây tổn thương DNA và thúc đẩy quá trình hình thành tế bào ung thư.
Ở người không hút thuốc nhưng thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc, nguy cơ ung thư phổi tăng lên so với người không tiếp xúc. Đây là một trong những tác hại nghiêm trọng nhất của việc hít khói thuốc thụ động kéo dài.

Hít khói thuốc lá thụ động cũng làm tăng nguy cơ ung thư phổi cho người xung quanh
2.4. Ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản và thai kỳ
Phụ nữ mang thai sống hoặc làm việc trong môi trường có khói thuốc có thể hấp thu các chất độc qua đường hô hấp. Những chất này có khả năng ảnh hưởng đến quá trình cung cấp oxy và sự phát triển của thai nhi.
Phơi nhiễm khói thuốc thụ động trong thai kỳ có liên quan đến:
- Tăng nguy cơ trẻ sinh nhẹ cân.
- Ảnh hưởng đến sự phát triển của phổi thai nhi.
- Tăng nguy cơ một số kết quả thai kỳ bất lợi.
Vì vậy, phụ nữ mang thai nên tránh hoàn toàn môi trường có khói thuốc, kể cả trong gia đình.
2.5. Làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở trẻ em
Trẻ nhỏ là nhóm đặc biệt dễ bị ảnh hưởng bởi khói thuốc vì hệ hô hấp và hệ miễn dịch vẫn đang phát triển. Trẻ cũng có thể hít phải lượng khói đáng kể khi sinh hoạt trong không gian kín có người hút thuốc.
Hít khói thuốc thụ động có thể làm tăng nguy cơ:
- Nhiễm trùng đường hô hấp dưới như viêm phế quản, viêm phổi.
- Viêm tai giữa.
- Ho kéo dài, khò khè và khó thở.
- Khởi phát hoặc làm nặng thêm các cơn hen suyễn.
- Chậm phát triển chức năng phổi.
Đặc biệt, trẻ sơ sinh tiếp xúc với khói thuốc có nguy cơ cao hơn mắc hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS).
3. Những ai có nguy cơ cao khi hít khói thuốc thụ động?
Mặc dù khói thuốc có thể gây hại cho bất kỳ ai, một số nhóm cần được quan tâm nhiều hơn:
| Nhóm đối tượng | Nguy cơ đáng chú ý |
| Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ | Nhiễm trùng hô hấp, viêm tai giữa, hen suyễn, ảnh hưởng phát triển phổi |
| Phụ nữ mang thai | Tăng nguy cơ trẻ sinh nhẹ cân và các kết quả thai kỳ bất lợi |
| Người cao tuổi | Dễ bị ảnh hưởng bởi bệnh tim mạch và hô hấp có sẵn |
| Người mắc hen suyễn | Dễ xuất hiện hoặc tăng nặng cơn hen |
| Người mắc bệnh tim mạch, phổi mạn tính | Có thể xuất hiện triệu chứng hoặc biến cố sức khỏe nghiêm trọng hơn |
Không nên cho rằng chỉ những người tiếp xúc với khói thuốc trong thời gian dài mới gặp nguy hiểm. Ngay cả những lần tiếp xúc ngắn cũng có thể gây ảnh hưởng bất lợi, đặc biệt ở người nhạy cảm.
4. Hít khói thuốc thụ động ở đâu thường gặp?
Khói thuốc thụ động có thể xuất hiện ở nhiều nơi, trong đó phổ biến nhất là:
- Trong gia đình: Người thân hút thuốc tại phòng khách, phòng ngủ, nhà bếp hoặc ban công gần cửa ra vào.
- Nơi làm việc: Đồng nghiệp hút thuốc tại khu vực không được tách biệt hoàn toàn.
- Quán ăn, quán cà phê: Khói thuốc từ người hút xung quanh có thể lan đến khu vực sinh hoạt chung.
- Phương tiện giao thông: Hút thuốc trong ô tô hoặc các không gian kín khiến khói dễ tích tụ.
- Khu căn hộ: Khói thuốc từ căn hộ khác có thể lan qua hành lang, khe cửa và hệ thống thông gió.

Khói thuốc lá xuất hiện ở rất nhiều nơi
Một quan niệm sai lầm thường gặp là chỉ cần mở cửa sổ, bật quạt hoặc sử dụng máy lọc không khí thì có thể loại bỏ hoàn toàn khói thuốc. Trên thực tế, thông gió và lọc không khí có thể làm giảm một phần chất ô nhiễm nhưng không loại bỏ được toàn bộ nguy cơ. Cách hiệu quả nhất vẫn là không hút thuốc trong nhà và các khu vực sinh hoạt chung.
5. Cách phòng tránh tác hại của khói thuốc thụ động
Để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình, cần ưu tiên loại bỏ nguồn khói thuốc thay vì chỉ tìm cách khử mùi hoặc xử lý không khí sau khi đã có người hút thuốc.
5.1. Không hút thuốc trong nhà và ô tô
Đây là nguyên tắc quan trọng nhất, đặc biệt khi gia đình có trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người mắc bệnh hô hấp.
Không nên hút thuốc trong phòng ngủ, phòng khách, nhà bếp, nhà vệ sinh hoặc ô tô, kể cả khi mở cửa sổ.
5.2. Không hút thuốc gần trẻ em và phụ nữ mang thai
Không nên hút thuốc trong cùng phòng, gần cửa ra vào hoặc khu vực trẻ thường vui chơi. Việc chuyển sang hút thuốc ở ban công cũng không bảo đảm an toàn nếu khói dễ bay ngược vào nhà.
Tốt nhất, người hút thuốc nên bỏ thuốc để hạn chế nguy cơ cho những người xung quanh.
5.3. Lựa chọn môi trường không khói thuốc
Khi đến nhà hàng, quán cà phê hoặc nơi công cộng, nên ưu tiên khu vực không hút thuốc. Nếu có người hút thuốc gần đó, hãy chủ động di chuyển đến vị trí khác, đặc biệt khi đi cùng trẻ nhỏ.
5.4. Không phụ thuộc vào máy lọc không khí hoặc nước hoa khử mùi
Máy lọc không khí, quạt thông gió, nước hoa phòng hoặc tinh dầu có thể giúp giảm mùi hoặc một phần chất ô nhiễm, nhưng không thể bảo đảm loại bỏ hoàn toàn các hóa chất độc hại trong khói thuốc.
Khử được mùi khói thuốc không đồng nghĩa với việc không khí đã an toàn.
5.5. Khuyến khích người thân cai thuốc lá
Nếu trong gia đình có người hút thuốc, hãy trao đổi về tác hại của khói thuốc thụ động và khuyến khích họ tìm kiếm hỗ trợ cai thuốc.
Có thể bắt đầu bằng việc trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để được tư vấn phương pháp phù hợp. Cai thuốc không chỉ giúp cải thiện sức khỏe của người hút mà còn góp phần bảo vệ những người sống cùng.
6. Hít khói thuốc thụ động có cần đi khám không?
Nếu chỉ tiếp xúc thoáng qua và không xuất hiện triệu chứng, bạn có thể rời khỏi khu vực có khói thuốc và theo dõi sức khỏe. Tuy nhiên, nếu thường xuyên tiếp xúc hoặc xuất hiện các biểu hiện bất thường, nên đi khám để được đánh giá.
Cần được thăm khám khi có các biểu hiện:
- Ho kéo dài hoặc ho tăng lên sau khi tiếp xúc với khói thuốc.
- Thường xuyên khò khè, khó thở hoặc tức ngực.
- Triệu chứng hen suyễn xuất hiện nhiều hơn.
- Trẻ nhỏ bị ho, thở khò khè hoặc nhiễm trùng hô hấp tái diễn.
Nếu xuất hiện khó thở dữ dội, đau ngực, tím tái, lơ mơ hoặc ngất, cần gọi cấp cứu ngay.
Lưu ý, hiện không có thuốc, thực phẩm chức năng hay loại đồ uống nào được chứng minh có thể “thải độc khói thuốc” hoặc loại bỏ hoàn toàn những tổn thương do phơi nhiễm. Vì vậy, không nên tự ý sử dụng sản phẩm giải độc để thay thế việc tránh khói thuốc và thăm khám khi cần thiết.
7. Câu hỏi thường gặp về hít khói thuốc thụ động
Hít khói thuốc thụ động bao lâu thì gây hại?
Không có khoảng thời gian tiếp xúc nào được xác định là hoàn toàn an toàn. Ngay cả khi tiếp xúc trong thời gian ngắn, khói thuốc vẫn có thể gây ảnh hưởng tức thời đến tim mạch và đường hô hấp. Nguy cơ bệnh mạn tính thường tăng theo mức độ và thời gian phơi nhiễm.
Mở cửa sổ khi có người hút thuốc có giúp tránh khói thuốc không?
Không. Mở cửa sổ hoặc bật quạt có thể giúp khói phân tán nhưng không loại bỏ hoàn toàn các chất độc hại. Không nên hút thuốc trong nhà dù cửa sổ đang mở.
Hít khói thuốc thụ động có gây ung thư phổi không?
Có. Khói thuốc thụ động là một yếu tố nguy cơ đã được xác định đối với ung thư phổi ở người không hút thuốc. Nguy cơ tăng khi mức độ và thời gian tiếp xúc tăng lên.
Hút thuốc ngoài ban công có ảnh hưởng đến người trong nhà không?
Có thể. Khói thuốc có thể theo luồng không khí bay ngược vào nhà qua cửa sổ, cửa ra vào hoặc hệ thống thông gió. Vì vậy, hút thuốc ngoài ban công không bảo đảm người trong nhà tránh được phơi nhiễm.
Khói thuốc điện tử có giống khói thuốc lá không?
Không hoàn toàn giống nhau. Thuốc lá điếu tạo ra khói do quá trình đốt cháy, trong khi thuốc lá điện tử tạo ra khí dung (aerosol) chứa các hạt và hóa chất có thể được người xung quanh hít phải. Khí dung này không đơn thuần là hơi nước và cũng không được xem là vô hại. Do đó, không nên sử dụng thuốc lá điện tử trong không gian kín hoặc gần trẻ em, phụ nữ mang thai.
Kết luận
Hít khói thuốc thụ động là nguy cơ sức khỏe thường bị xem nhẹ vì người tiếp xúc không trực tiếp hút thuốc. Tuy nhiên, khói thuốc có thể gây tổn thương hệ hô hấp, tim mạch, làm tăng nguy cơ ung thư phổi và ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ nhỏ.
Không có mức phơi nhiễm khói thuốc thụ động nào được xem là an toàn. Vì vậy, mỗi gia đình nên xây dựng môi trường sống không khói thuốc, không hút thuốc trong nhà và ô tô, đồng thời khuyến khích người thân cai thuốc để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Tài liệu tham khảo
- World Health Organization (WHO). Tobacco and nicotine, 2026. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/tobacco
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Health Problems Caused by Secondhand Smoke, 2025. https://www.cdc.gov/tobacco/secondhand-smoke/health.html
- Centers for Disease Control and Prevention (CDC). About Secondhand Smoke.
https://www.cdc.gov/tobacco/secondhand-smoke/ - National Cancer Institute (NCI). Secondhand Smoke and Cancer. https://www.cancer.gov/about-cancer/causes-prevention/risk/tobacco/second-hand-smoke-fact-sheet
- U.S. Environmental Protection Agency (EPA). Secondhand Tobacco Smoke and Indoor Air Quality. https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/secondhand-tobacco-smoke-and-indoor-air-quality
Nội dung nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe, không thay thế chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
Tổng hợp thông tin – Dược sĩ Nguyễn Trần Phương Thảo
Nhà thuốc Wellcare – Wellcare Pharmacy cung cấp các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ hệ tiêu hóa và giúp trẻ bị táo bón điều trị hiệu quả. Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn!
📞 Gọi ngay 0339.455.839 hoặc truy cập Fanpage Hệ thống Nhà thuốc Wellcare để nhận tư vấn miễn phí!



