Cao huyết áp thường được nghĩ là vấn đề sức khỏe của người trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, người trẻ trưởng thành cũng có thể gặp tình trạng này, kể cả khi chưa có biểu hiện bất thường.
Ăn mặn, ít vận động, thừa cân, căng thẳng kéo dài, uống nhiều rượu bia hoặc một số bệnh lý tiềm ẩn đều có thể góp phần làm huyết áp tăng. Đáng chú ý, tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm và chỉ được phát hiện khi đo huyết áp.
Vậy vì sao người trẻ cũng bị cao huyết áp? Hãy cùng Nhà thuốc Wellcare tìm hiểu những dấu hiệu cần lưu ý và cách kiểm soát huyết áp an toàn nhé!
1. Cao huyết áp ở người trẻ ?
Huyết áp là áp lực của máu tác động lên thành động mạch khi tim co bóp và khi tim giãn ra. Kết quả đo huyết áp gồm hai chỉ số:
• Huyết áp tâm thu: áp lực trong động mạch khi tim co bóp.
• Huyết áp tâm trương: áp lực trong động mạch khi tim nghỉ giữa hai nhịp đập.
Tăng huyết áp là tình trạng huyết áp thường xuyên cao hơn ngưỡng được xác định theo tiêu chuẩn chuyên môn. Theo hướng dẫn chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp được Bộ Y tế Việt Nam ban hành, ngưỡng chẩn đoán tại phòng khám là huyết áp tâm thu từ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên. Việc chẩn đoán cần dựa trên quy trình đo đúng và đánh giá lặp lại, không chỉ từ một lần đo đơn lẻ.
Theo hướng dẫn của Hội Tim mạch châu Âu (ESC), người trẻ được xác định là nhóm tuổi từ 18-40. Tăng huyết áp ở nhóm này đang là vấn đề đáng quan tâm, bởi nhiều người chưa có thói quen kiểm tra huyết áp định kỳ hoặc dễ bỏ qua các yếu tố nguy cơ.
Lưu ý: Ngưỡng phân loại có thể khác nhau giữa các hướng dẫn chuyên môn và phương pháp đo. Không nên tự so sánh một kết quả đo tại nhà với ngưỡng dành cho đo tại phòng khám nếu chưa hiểu cách áp dụng.
2. Nguyên nhân khiến người trẻ bị cao huyết áp
Tăng huyết áp ở người trẻ có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như: lối sống, yếu tố di truyền hoặc bệnh lý nền. Nhưng khi huyết áp tăng ở người tuổi còn quá trẻ, bác sĩ sẽ cần đánh giá các nguyên nhân thứ phát – tức là huyết áp tăng do một bệnh lý hoặc yếu tố cụ thể nào đó.
2.1. Ăn mặn và chế độ dinh dưỡng thiếu cân bằng
Thói quen ăn nhiều muối, thường xuyên sử dụng mì ăn liền, thực phẩm chế biến sẵn, đồ muối chua hoặc thức ăn nhanh có thể làm tăng lượng natri đưa vào cơ thể. Chế độ ăn ít rau củ, trái cây và thực phẩm giàu chất xơ cũng có thể làm giảm chất lượng dinh dưỡng tổng thể, ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.
2.2. Thừa cân, béo phì và ít vận động
Thừa cân, đặc biệt là béo bụng, có liên quan đến nguy cơ tăng huyết áp. Ngồi lâu, ít hoạt động thể chất và thiếu vận động thường xuyên cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ.
Người làm việc văn phòng, thường xuyên ngồi trước máy tính hoặc ít tham gia hoạt động ngoài trời nên chú ý duy trì vận động phù hợp trong ngày.
2.3. Căng thẳng kéo dài và ngủ không đủ giấc
Áp lực công việc, học tập, thiếu ngủ hoặc rối loạn giấc ngủ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch và góp phần làm huyết áp khó kiểm soát.
Người thường xuyên ngáy to, ngủ không sâu giấc hoặc buồn ngủ ban ngày nên trao đổi với bác sĩ để đánh giá khả năng mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ, nhất là khi có kèm thừa cân hoặc huyết áp tăng.
2.4. Sử dụng rượu bia, thuốc lá và chất kích thích
Uống nhiều rượu bia, hút thuốc lá hoặc sử dụng các chất kích thích có thể làm tăng nguy cơ tim mạch và ảnh hưởng đến huyết áp.
Nước tăng lực, đồ uống chứa nhiều caffeine hoặc một số chất kích thích cũng cần được xem xét nếu người trẻ thường xuyên sử dụng, đặc biệt khi có biểu hiện hồi hộp, đánh trống ngực hoặc huyết áp tăng.
2.5. Bệnh lý gây tăng huyết áp thứ phát
Một số bệnh lý có thể khiến huyết áp tăng ở người trẻ, bao gồm:
• Bệnh thận hoặc hẹp động mạch thận.
• Rối loạn hormone tuyến thượng thận, chẳng hạn cường aldosterone.
• Rối loạn chức năng tuyến giáp.
• Hội chứng ngưng thở khi ngủ.
• Một số bất thường mạch máu hoặc bệnh lý nội tiết khác.
Theo hướng dẫn ESC 2024, tăng huyết áp thứ phát cần được chú ý ở người được chẩn đoán tăng huyết áp trước 40 tuổi. Bác sĩ có thể cân nhắc sàng lọc nguyên nhân tùy trường hợp; ở người trẻ béo phì, cần lưu ý đánh giá ngưng thở khi ngủ.
2.6. Tác dụng của một số loại thuốc
Một số thuốc và sản phẩm có thể làm huyết áp tăng ở một số người, chẳng hạn:
• Thuốc giảm đau kháng viêm không steroid (NSAID).
• Một số thuốc cảm chứa hoạt chất làm co mạch.
• Corticoid.
• Một số thuốc tránh thai nội tiết.
• Một số chất bổ sung, sản phẩm kích thích hoặc thuốc dùng trong tập luyện.
Không tự ý ngưng thuốc đang điều trị. Nếu nghi ngờ thuốc ảnh hưởng đến huyết áp, hãy trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để được đánh giá và cân nhắc lựa chọn phù hợp.
3. Dấu hiệu cao huyết áp ở người trẻ
Một trong những lý do khiến tăng huyết áp dễ bị bỏ sót là bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng. Người bệnh vẫn có thể làm việc, học tập và vận động bình thường dù huyết áp đã tăng kéo dài.
• Thường không có biểu hiện đặc trưng
Nhiều người chỉ phát hiện huyết áp cao khi khám sức khỏe, đo tại nhà hoặc kiểm tra tại cơ sở y tế. Vì vậy, không thể dựa vào cảm giác khỏe mạnh để khẳng định huyết áp bình thường.
• Đau đầu, chóng mặt hoặc hoa mắt
Một số người có thể than phiền đau đầu, chóng mặt hoặc cảm giác choáng. Tuy nhiên, đây là những biểu hiện không đặc hiệu và có thể do thiếu ngủ, căng thẳng, rối loạn tiền đình hoặc nhiều nguyên nhân khác.
Không nên tự kết luận bị cao huyết áp chỉ dựa vào đau đầu hay chóng mặt.
• Hồi hộp, đánh trống ngực hoặc khó chịu
Cảm giác tim đập nhanh, hồi hộp hoặc khó chịu có thể xuất hiện cùng lúc với huyết áp tăng, nhưng không phải dấu hiệu đặc trưng để chẩn đoán bệnh.
Nếu triệu chứng lặp lại, người bệnh nên kiểm tra huyết áp và đi khám để tìm nguyên nhân phù hợp.
• Những dấu hiệu cảnh báo cần cấp cứu
Nếu huyết áp đo được ở mức rất cao, khoảng 180/120 mmHg trở lên, cần ngồi nghỉ và đo lại sau ít nhất một phút. Nếu chỉ số vẫn ở mức này, cần liên hệ cơ sở y tế ngay để được hướng dẫn.
Đặc biệt, nếu huyết áp rất cao đi kèm một trong các dấu hiệu sau, cần gọi cấp cứu hoặc đến cơ sở y tế ngay, không nên chờ triệu chứng tự hết.:
• Đau ngực.
• Khó thở.
• Đau lưng dữ dội bất thường.
• Tê yếu hoặc liệt đột ngột.
• Rối loạn thị lực.
• Khó nói, lú lẫn hoặc mất ý thức.
4. Cách đo huyết áp đúng tại nhà
Đo huyết áp đúng cách giúp hạn chế sai lệch và theo dõi xu hướng huyết áp theo thời gian. Người trẻ có yếu tố nguy cơ hoặc đã được bác sĩ hướng dẫn theo dõi có thể sử dụng máy đo huyết áp điện tử bắp tay phù hợp.

Cách đo huyết áp
Các bước nên thực hiện:
- Tránh hút thuốc, uống cà phê, rượu bia hoặc tập thể dục trong khoảng 30 phút trước khi đo.
- Đi vệ sinh nếu cần, sau đó ngồi nghỉ yên tĩnh ít nhất 5 phút.
- Ngồi tựa lưng vào ghế, hai bàn chân đặt phẳng trên sàn, không bắt chéo chân.
- Đặt cánh tay trên mặt bàn sao cho vòng bít ở ngang mức tim.
- Quấn vòng bít trực tiếp trên da cánh tay, không quấn bên ngoài áo.
- Không nói chuyện hoặc cử động trong lúc đo.
- Đo ít nhất hai lần, cách nhau khoảng 1–2 phút và ghi lại kết quả.
Nên đo vào những thời điểm tương tự trong ngày theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Nếu kết quả tại phòng khám và tại nhà khác nhau, bác sĩ có thể cân nhắc đo huyết áp lưu động 24 giờ hoặc theo dõi huyết áp tại nhà để đánh giá chính xác hơn.
Không tự chẩn đoán từ một lần đo cao bất thường. Căng thẳng, caffeine, vận động gần thời điểm đo, vòng bít không phù hợp hoặc tư thế sai đều có thể làm kết quả thay đổi.
5. Cách kiểm soát cao huyết áp ở người trẻ
Kiểm soát huyết áp cần kết hợp thay đổi lối sống, theo dõi định kỳ và điều trị khi có chỉ định. Người trẻ không nên chủ quan vì chưa xuất hiện triệu chứng hoặc nghĩ rằng chỉ cần điều chỉnh ăn uống là đủ.
5.1. Giảm muối trong khẩu phần

Muối
Nên hạn chế:
• Mì ăn liền và thực phẩm chế biến sẵn.
• Thịt nguội, xúc xích và đồ hộp.
• Dưa muối, cà muối và thực phẩm ngâm mặn.
• Nước chấm, nước sốt và gia vị chứa nhiều muối.
Có thể giảm lượng muối khi nấu ăn, nêm nếm vừa phải và ưu tiên thực phẩm tươi. Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị người trưởng thành tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối mỗi ngày từ tất cả các nguồn.
5.2. Tăng cường rau củ và thực phẩm có lợi cho tim mạch
Nên ưu tiên chế độ ăn đa dạng, có rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và nguồn đạm phù hợp

Minh họa chế độ ăn đa dạng
Có thể tham khảo mô hình ăn DASH – chế độ ăn nhấn mạnh rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các sản phẩm sữa ít béo, đồng thời hạn chế muối và thực phẩm nhiều chất béo bão hòa.
Người mắc bệnh thận hoặc đang phải hạn chế kali cần hỏi bác sĩ trước khi tăng nhiều thực phẩm giàu kali hoặc sử dụng muối thay thế chứa kali.
5.3. Duy trì vận động thể chất

Minh họa vận động thể chất
Người trưởng thành có thể hướng đến ít nhất 150 phút hoạt động thể lực mức độ vừa mỗi tuần, tùy thể trạng và tình trạng sức khỏe. Các hoạt động có thể lựa chọn gồm:
• Đi bộ nhanh.
• Đạp xe.
• Bơi lội.
• Tập thể dục nhịp điệu.
• Tập tăng cường sức mạnh cơ phù hợp.
Người ít vận động nên bắt đầu từ mức nhẹ, tăng dần thời lượng và cường độ. Nếu huyết áp đang rất cao hoặc có triệu chứng bất thường, cần được tư vấn trước khi tập luyện cường độ mạnh.
5.4. Kiểm soát cân nặng
Nếu thừa cân hoặc béo phì, giảm cân từ từ có thể hỗ trợ cải thiện huyết áp và giảm nguy cơ tim mạch. Nên kết hợp ăn uống cân bằng, vận động đều đặn và ngủ đủ giấc, tránh nhịn ăn hoặc áp dụng chế độ giảm cân quá nhanh.
5.5. Ngủ đủ giấc và quản lý căng thẳng
Nên xây dựng giờ ngủ và thức dậy ổn định, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử sát giờ ngủ và giảm đồ uống chứa caffeine vào cuối ngày.
Có thể áp dụng các hoạt động thư giãn như đi bộ nhẹ, hít thở chậm, yoga phù hợp hoặc sắp xếp thời gian nghỉ ngơi. Nếu thường xuyên ngáy to, ngưng thở khi ngủ hoặc buồn ngủ ban ngày, nên trao đổi với bác sĩ.
5.6. Hạn chế rượu bia, không hút thuốc
Không hút thuốc lá và tránh khói thuốc thụ động. Hạn chế hoặc tránh rượu bia, đồng thời không lạm dụng nước tăng lực hay sản phẩm kích thích.
5.7. Tuân thủ điều trị nếu đã được chẩn đoán
Một số người trẻ cần dùng thuốc hạ huyết áp bên cạnh thay đổi lối sống. Việc lựa chọn thuốc phụ thuộc vào mức huyết áp, nguy cơ tim mạch, nguyên nhân gây bệnh và các tình trạng sức khỏe đi kèm.
Không tự ý mua thuốc, dùng thuốc của người khác, tăng giảm liều hoặc ngừng thuốc khi thấy huyết áp đã ổn định. Người bệnh cần tái khám và theo dõi theo lịch hẹn.
6. Cao huyết áp ở người trẻ có nguy hiểm không?
Cao huyết áp kéo dài có thể làm tăng áp lực lên thành mạch và gây tổn thương các cơ quan quan trọng. Nếu không được phát hiện và kiểm soát, bệnh có thể làm tăng nguy cơ:
• Tim: phì đại cơ tim, suy tim và bệnh mạch vành.
• Não: đột quỵ và các biến cố mạch máu não.
• Thận: suy giảm chức năng thận và bệnh thận mạn.
• Mắt: tổn thương mạch máu võng mạc, ảnh hưởng thị lực.
Ở người trẻ, thời gian sống chung với huyết áp cao có thể kéo dài nếu bệnh không được phát hiện sớm. Vì vậy, việc kiểm tra và kiểm soát huyết áp từ sớm có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe lâu dài.
7. Khi nào người trẻ cần đi khám vì huyết áp cao?
Người trẻ tuổi nên đi khám nếu:
• Nhiều lần đo huyết áp cho kết quả cao hơn ngưỡng bình thường.
• Huyết áp tăng ở độ tuổi còn trẻ, đặc biệt trước 40 tuổi.
• Có tiền sử gia đình mắc tăng huyết áp hoặc bệnh tim mạch sớm.
• Có bệnh thận, rối loạn nội tiết hoặc đang dùng thuốc có khả năng làm tăng huyết áp.
• Thường xuyên đau đầu, chóng mặt, hồi hộp hoặc có biểu hiện bất thường khác.
Khi huyết áp tăng ở người trẻ, bác sĩ có thể đánh giá tiền sử bệnh, thuốc đang sử dụng, khám lâm sàng và chỉ định xét nghiệm để tìm nguyên nhân thứ phát nếu phù hợp. Không phải ai cũng cần thực hiện tất cả xét nghiệm; việc lựa chọn phụ thuộc vào từng trường hợp.
8. Câu hỏi thường gặp về cao huyết áp ở người trẻ
→ Người trẻ bao nhiêu tuổi có thể bị cao huyết áp?
Người trưởng thành từ 18 tuổi đã có thể mắc tăng huyết áp. Bệnh không chỉ xuất hiện ở người trung niên hoặc cao tuổi. Người trẻ có yếu tố nguy cơ nên kiểm tra huyết áp định kỳ phù hợp.
→ Người gầy có bị cao huyết áp không?
Có. Thừa cân là một yếu tố nguy cơ nhưng không phải nguyên nhân duy nhất. Di truyền, bệnh thận, rối loạn nội tiết, thuốc đang sử dụng và các yếu tố lối sống khác cũng có thể góp phần gây tăng huyết áp.
→ Cao huyết áp ở người trẻ có triệu chứng không?
Phần lớn trường hợp không có dấu hiệu đặc trưng. Một số người có thể đau đầu hoặc chóng mặt nhưng những triệu chứng này không đủ để chẩn đoán. Đo huyết áp đúng cách là phương pháp quan trọng để phát hiện.
→ Huyết áp bao nhiêu được xem là cao?
Theo ngưỡng chẩn đoán tại phòng khám trong hướng dẫn của Bộ Y tế Việt Nam, huyết áp tâm thu từ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên là ngưỡng tăng huyết áp. Kết quả cần được xác nhận bằng quy trình đo phù hợp và đánh giá của nhân viên y tế.
→ Người trẻ bị cao huyết áp có cần uống thuốc không?
Không phải tất cả trường hợp đều cần dùng thuốc ngay. Bác sĩ sẽ căn cứ vào mức huyết áp, nguy cơ tim mạch, bệnh lý đi kèm và nguyên nhân để quyết định. Người bệnh không nên tự mua thuốc hoặc tự ngừng điều trị.
9. Kết luận
Cao huyết áp ở người trẻ là vấn đề sức khỏe không nên xem nhẹ. Bệnh có thể không gây triệu chứng rõ ràng nhưng vẫn làm tăng nguy cơ tổn thương tim, não, thận và mạch máu nếu kéo dài.
Để kiểm soát huyết áp, người trẻ nên duy trì chế độ ăn ít muối, tăng cường rau củ, vận động thường xuyên, kiểm soát cân nặng, ngủ đủ giấc và hạn chế rượu bia, thuốc lá. Quan trọng hơn, cần đo huyết áp đúng cách và đi khám khi kết quả nhiều lần vượt ngưỡng.
Nguồn tham khảo
- Bộ Y tế Việt Nam – Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị tăng huyết áp. Xem tài liệu hướng dẫn.
KCB - WHO – Hypertension Fact Sheet. Thông tin về yếu tố nguy cơ, triệu chứng, chẩn đoán và kiểm soát tăng huyết áp. Đọc tài liệu WHO.
Tổ chức Y tế Thế giới - ESC 2024 – Guidelines for the Management of Elevated Blood Pressure and Hypertension. Đặc biệt tham khảo phần tăng huyết áp ở người trẻ từ 18–40 tuổi và nguyên nhân thứ phát. Đọc hướng dẫn ESC.
OUP Academic+1 - CDC – Measuring Your Blood Pressure. Hướng dẫn đo huyết áp tại nhà và các yếu tố ảnh hưởng kết quả đo. Đọc hướng dẫn CDC.
CDC - AHA – Home Blood Pressure Monitoring. Hướng dẫn theo dõi huyết áp và xử trí khi chỉ số tăng rất cao. Đọc hướng dẫn AHA.
American Heart Association - AHA/ACC 2025 – Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation and Management of High Blood Pressure in Adults. Xem hướng dẫn cập nhật năm 2025.
Nội dung nhằm mục đích cung cấp thông tin sức khỏe, không thay thế chẩn đoán hoặc hướng dẫn điều trị của bác sĩ.
Tổng hợp thông tin – Dược sĩ Nguyễn Hồng Châu
Nhà thuốc Wellcare – Wellcare Pharmacy cung cấp các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, bổ sung vitamin và khoáng chất cho bé.
Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn!
📞 Gọi ngay 0339.455.839 hoặc truy cập Fanpage Hệ thống Nhà thuốc Wellcare để nhận tư vấn miễn phí!



